Xơ Vữa Động Mạch: Nguyên Nhân, Triều Chứng Và Cách Điều Trị

Cập nhật: 03/09/2020 Lượt xem: 10 Views

Hệ thống động mạch có tính năng luân chuyển máu từ tim, mang nhiều oxy và dưỡng chất đi nuôi cơ thể Theo năm tháng, các chất béo, cholesterol và các chất khác đi vào vào thành mạch (gọi là mảng xơ vữa) gây hẹp lòng mạch, cản trở dòng máu lưu thông. Đó gọi là bệnh xơ vữa động mạch

Xơ vữa động mạch có thể xảy ra ở nhiều hệ thống mạch như: mạch cảnh, mạch chi dưới, mạch vành… và gây nên nhiều bệnh khác liên quan. Khi mảng xơ vữa nứt vỡ sẽ gây nên hiện tượng các cục máu đông gây nên lấp kín thành mạch, vốn dĩ đã bị hẹp sẵn bởi những mảng xơ vữa. Và chúng gần như là đóng vai trò chức năng chủ yếu trong những biến cố về tim mạch như: nhồi máu não, nhồi máu cơ tim, tắc nghẽn mạch chi .v.v.

Xơ Vữa Động Mạch
Xơ Vữa Động Mạch

Nguyên nhân Xơ Vữa Động Mạch Là Gì?

Xơ vữa động mạch là tiến độ diễn biến từ từ, bắt đầu ngay từ tuổi trẻ. Độ tuổi xảy ra những biến cố liên quan khác nhau đến xơ vữa động mạch đang dần bị trẻ hóa.

Nguyên nhân thường gây ra bệnh vẫn còn chưa được biết rõ nhưng chúng ta thường biết được một số yếu tố đóng góp vào sự hình thành mảng xơ vữa. Ban đầu việc tạo nên mảng xơ vữa có thể dẫn đến tổn thương nội mạc mạch máu.

Một số tác nhân gián tiếp có thể dẫn đến gây nên ảnh hưởng đến nội mạc mạch máu như:

  • Huyết áp tăng
  • Mức độ lipid cao trong máu
  • Hút thuốc lá
  • Đường huyết cao

Triệu chứng bệnh Xơ vữa động mạch?

Xơ vữa động mạch thường sẽ không có triệu chứng gì cụ thể cho đến khi xảy ra biến cố. Triệu chứng có thể có liên quan đến một số mạch máu xơ vữa:

Xơ vữa động mạch vành

Mạch vành là các mạch máu nuôi dưỡng quả tim. Hậu quả của xơ vữa mạch vành có thể gây suy tim và nhồi máu cơ tim. Biểu hiện của bệnh lí mạch vành như sau:

Đau ngực: người bệnh có thể có các cơn đau ngực khi gắng sức, cảm xúc mạnh, đỡ khi nghỉ ngơi. Cơn đau ngực thường kéo dài vài phút, đau như đè nặng, lan lên vai trái, lan xuống cánh tay trái. Gọi là cơn đau thắt ngực. Nếu trong trường hợp đau ngực xuất hiện đột ngột, kéo dài vài chục phút đến hàng giờ, không đỡ khi nghỉ, có thể nhồi máu cơ tim đang xảy ra. Nhồi máu cơ tim khi đã xảy ra là một cấp cứu tim mạch, cần phải điều trị kịp thời.

Nếu bệnh mạch vành gây suy tim mạn tính thì có thể có các triệu chứng của suy tim: khó thở, khó thở khi gắng sức, có cơn khó thở về đêm.

Mạch vành là các mạch máu nuôi dưỡng quả tim
Mạch vành là các mạch máu nuôi dưỡng quả tim

Xơ vữa động mạch cảnh

Mạch cảnh là mạch cấp máu cho tuần hoàn não. Hậu quả của xơ vữa mạch cảnh có thể gây nhồi máu não (đột quỵ não). Nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện hẹp mạch cảnh khi xảy ra tai biến. Triệu chứng của đột quỵ não gồm có:

  • Nói khó
  • Hoa mắt, nhìn mờ đột đột
  • Ý thức bị suy giảm nhanh chóng
  • Liệt nửa người tùy mức độ nặng nhẹ
Nguyên nhân Xơ Vữa Động Mạch
Xơ Vữa Động Mạch Cảnh

Xơ vữa mạch chi dưới

Gây ra bệnh động mạch chi dưới. Triệu chứng gồm có:

  • Đau khi đi lại, giảm và đỡ đau khi nghỉ ngơi.
  • Bệnh nặng, chỉ đi được vài chục mét là đã thấy mệt, đau chân và phải dừng lại để nghỉ ngơi.
  • Da khô, chi lạnh, teo cơ do chất lượng máu giảm khi nuôi dưỡng
  • Mạch chi dưới không bắt được hoặc bắt kém.

Phình động mạch

Xơ vữa động mạch chủ bụng, xơ vữa động mạch chủ ngực là yếu tố nguy cơ gây ra phình động mạch chủ. Thường không có triệu chứng nhưng rất nguy hiểm nếu xảy ra biến cố, có thể nguy hiểm đến tính mạng nếu vỡ phình. Các triệu chứng có thể gặp ở phình động mạch chủ:

  • Đau ngực, đau lưng
  • Triệu chứng do chèn ép các cấu trúc trong lồng ngực: khàn tiếng, nuốt khó, hội chứng tĩnh mạch chủ trên (phù mặt, cổ, chi trên)..
  • Đau bụng (phình động mạch chủ bụng)
  • Khối ở bụng đập theo nhịp của tim

Đối tượng rủi ro tiềm ẩn bệnh Xơ vữa động mạch

  • Rối loạn lipid máu
  • Tăng huyết áp
  • Đái tháo đường
  • Béo phì
  • Hút thuốc lá
  • Lối sống không lành mạnh, ít vận động thể dục
  • Ăn uống không khoa học: nhiều mỡ, nước ngọt, nhiều đường, bia rượu..
Đối tượng rủi ro tiềm ẩn bệnh Xơ vữa động mạch
Đối tượng rủi ro tiềm ẩn bệnh Xơ vữa động mạch

Phòng ngừa bệnh Xơ vữa động mạch

  • Nên bỏ thuốc lá
  • Kiểm soát lại huyết áp:
  • Tập thể dục mỗi ngày, ít nhất 30 – 45 phút mỗi ngày và 5 ngày/tuần
  • Chế độ ăn nhiều lành mạnh: nhiều rau xanh, ít mỡ động vật và thay bằng dầu thực vật.
  • Uống thuốc và kiểm tra huyết áp thường xuyên
  • Giảm cân và giảm stress
  • Kiểm soát đường máu
  • Điều trị rối chức năng lipid máu
Phòng ngừa bệnh Xơ vữa động mạch
Phòng ngừa bệnh Xơ vữa động mạch

Những phương pháp nào dùng để điều trị bệnh xơ vữa động mạch?

Việc điều trị bao gồm thay đổi lối sống hiện tại bằng cách tiêu giảm lượng chất béo và cholesterol. Bạn cần phải tập thể dục nhiều hơn nữa để cải sinh sức khỏe của tim và mạch máu. Bạn có thể cần sự tương hỗ y tế, chẳng hạn như:

Thuốc

  • Thuốc có thể giúp ngăn ngừa và giảm triệu chứng xơ vữa động mạch xấu đi. Thuốc bao gồm:
  • Thuốc lợi tiểu để giúp giảm huyết áp;
  • Thuốc ức chế men chuyển giúp ngăn ngừa hẹp động mạch.
  • Thuốc giảm cholesterol bao gồm statin và các dẫn xuất của axit fibric;
  • Thuốc ức chế beta hoặc thuốc chẹn kênh canxi để triển khai giảm huyết áp;
  • Thuốc chống kết tập tiểu cầu và thuốc kháng đông như aspirin để ngăn chặn huyết khối và làm tắc nghẽn động mạch;

Phẫu thuật

  • Trong một số trường hợp, phẫu thuật có thể cần thiết nếu các triệu chứng đặc biệt nghiêm trọng, cơ hoặc các mô da bị đe dọa. Phẫu thuật để điều trị xơ vữa động mạch bao gồm:
  • Phẫu thuật bắc cầu: Bác sĩ sẽ sử dụng một tĩnh mạch từ những nơi khác trong cơ thể của bạn hoặc một ống tổ hợp để chuyển hướng máu chảy quanh động mạch bị tắc hoặc bị hẹp;
  • Tiêu sợi huyết: Bác sĩ sẽ làm tan khối máu đông bằng cách sử dụng một loại thuốc tiêm vào động mạch bị ảnh hưởng;
  • Nong mạch: Bác sĩ sẽ sử dụng một ống mỏng dẻo gọi là ống thông và một quả bóng để giải phóng và mở rộng động mạch;
  • Cắt bỏ nội mạc động mạch: Bác sĩ sẽ tiểu phẩu để loại bỏ chất béo lắng đọng trong động mạch;
  • Nạo mảng xơ vữa: Bác sĩ sẽ loại bỏ mảng bám động mạch bằng cách sử dụng một ống thông với cùng một lưỡi dao sắc ở 1 đầu.

Chế độ sinh hoạt phù hợp

  • Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh xơ vữa động mạch?
  • Bạn sẽ có thể kiểm soát bệnh này nếu áp dụng các biện pháp sau:
  • Tránh thực phẩm giàu chất béo;
  • Kiểm soát căng thẳng;
  • Có chế độ ăn uống lành mạnh ít chất béo bão hòa và cholesterol;
  • Thêm thực phẩm Cá vào chế độ ăn uống 2 lần/tuần;
  • Chế độ tập thể dục 30-60 phút mỗi ngày [ít 6 ngày/tuần];
  • Giảm và bỏ thuốc lá từ từ;
  • Giảm cân [giảm béo phì];
  • Điều trị các bệnh liên quan khác đến xơ vữa động mạch, chẳng hạn như huyết áp cao, tiểu đường và cholesterol cao.

Nguồn Tham Khảo:

Xơ Vữa Động Mạch – Wikipedia tiếng Việt

Các bài viết trên trang chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị.